FUTBOL, BASKETBOL, HENTBOL VE VOLEYBOL OYNAYAN GENÇ ERKEKLER ARASINDAKİ KEMİK MİNERAL YOĞUNLUK (KMY) DEĞERLERİ İLE SPOR YAPMAYANLARLA KARŞILAŞTIRILMASI

H. Bayram TEMUR
3.642 692

Abstract


Bu çalışmayla, Sportif aktivite, boy, kilo ve yaş ile kemik mineral yoğunluğu (KMY) arasındaki ilişkinin saptanması, ayrıca farklı spor branşlarını (voleybol, basketbol, futbol, hentbol) yapıyor olmanın KMY’ na etki düzeylerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma grubunu Van ilinde öğrenim gören 15-18 yaş arasında toplam 100 öğrenci (20 spor yapmayan, 20 voleybol, 20 basketbol, 20 futbol, 20 hentbol oynayan) oluşturmuştur. Deneklerin KMY değerleri özel bir hastanede DEXA cihazıyla ölçüldü. Ayrıca yaş, boy ve kiloları belirlendi. Bu verilerin istatiksel analizi SPSS 16.0 paket programla bilgisayar ortamında yapıldı. Çalışma sonunda lumbar bölge (L1-L4)  kemik mineral yoğunluk değerlerinin, fiziksel aktivite, boy uzunluğu, vücut ağırlığı ve yaş ile p<0.01 düzeyinde anlamlı ilişki olduğu, Spor yapanların spor yapmayanlara göre yaklaşık % 17 daha fazla KMY değerlerine sahip oldukları tespit edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen spor branşları arasında ise KMY açısından sadece voleybol oynayanlarla hentbol oynayanlar arasında p< 0.05 düzeyinde anlamlı fark olduğu, diğer branşlar arasında anlamlı fark olmadığı gözlenmiştir.


Keywords


: Kemik Mineral Yoğunluğu (KMY), Egzersiz, Boy, Kilo ve Yaş

Full Text:

PDF

References


Akın, G., Gültekin, T.(2001). Yaşlanma ve Osteoporoz: Yaşlı Sorunlarını Araştırma Dergisi, 1(2), 102-114.

Altay, Z.E. (2000). Kemiğin Yapısal Özellikleri. Osteoporozda Tanı ve Tedavi: s, 13-16

Bevier W.C., Stefanick M.L., Wood P.D (1988). Bone Density, Aerobik Capacity and Body Composition of Moderately Overweight Adult: Medicine and Science in Sorts and Exercise, 5:60-66

Bonjour, J.P., Chevalley, T., Ammann, P., Slosman, D., Rizzoli, R. (2001).Gain in bone mineral mass in prepubertal girls 3.5 years after discontinuation of calcium supplementation: a follow-up study. Lancet; 358: 1208-1212.

Boot, A.M., De Ridder MAJ. & Pols HAP. ve dig. (1997). Bone Mineral Density in Childiren and Adolescents; Relation to Puberty, Calcium intake and Physical Activity: J Clin Endocrinal Metab, 82; 57 – 62.

Bradney, M., Pearce, G., Naughton, G. (1998). Moderate exercise during growt in prepubertal boys: changes in bone mass, size, volumetric density, and bone strength-a controlled prospective study: J. Bone Miner. Res. 13: 1814-1821

Cassell, C., Benedict, M., Specker, B. (1996). Bone mineral density in elite 7- to 9-yr-old female gymnasts and swimmers: Med Sci Sports Exerc; 28: 1243-1246.

Cvijetic, S., Baric, I.C., Bolanca, S., Juresa, V., Ozegovic, D.D. (2003). Ultrasound bone measurement in children and adolescents. Correlation with nutrition, puberty, anthropometry, and physical activity: J Clin Epidemiol; 56: 591-597.

Çoker, M. (2008). Çocuk Kemik Sağlığı. Güncel Pediatri Dergisi: Cilt:6 Sayi : 1.s,121-122

David, J., Baylink, M.D.(1999). Biyokimyasal Parametrelerin, Kemik Mineral Dansitesindeki (BMD) ve Kemiğin Mekanik Performansındaki Değişikliklerin Tahmin Edilmesi Kullanılması: Kemik kalitesi Kavramı Sempozyumu Notları. Amacıyla

Demir, S. Ö., Sezer, N., Tomruk, S., Köseoğlu, F. (2007). İnmeli Hastalarda Kemik Mineral Yoğunluğunun Demografik ve Klinik Parametrelerle İlişkisi: Fiziksel Tıp Rehabilitasyon Dergisi. 53. 11-15

Durmaz, B. (2000). Osteoporozdan Korunma: Osteoporozda Tanı ve Tedavi. s, 433-444

Emslander, H.C., Sinaki, M. & Muhs JM. ve dig. (1998). Bone mass and muscle strength in female college athletes. Mayo Clin Proc., 73: 1151 –1160.

Esenyel, M., Özaras, N., Eroğlu, Demir., S., Uras, A.R. (2004). Erkeklerde Osteoporoz. Osteoporoz Dünyasından: Cilt 10, sayı,1,s,11-15.

Fournier, P.E., Rizzoli, R., Slosman, D.O., Theintz G., Bonjour, J.P. (1997). Asynchrony Between the Rotes of Standing Height Gain and Bone Mass Accumulation During Puberty: Osteoperos int., 7: 525 – 532

Hatemi, H.(2000). Osteoporozun Fizyopatolojisi: Osteoporozda Tanı ve Tedavi: s,95-103

Helveci, G. (2005). Genç Kızlarda Voleybol Sporunun Kemik Mineral Yoğunluğu ve Vücut Kompozisyonu Üzerindeki Etkisi: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Antrenörlük Eğitimi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Bolu.

Kanbur, N.Ö. (2008). Pubertede Kemik Gelişimi ve Osteoporozdan Korunma: www.sabem.saglik.gov.tr/Akademik_Metinler

Kanis, J.A., Delmas, P., Burckhardt, P., Coope, C., Torgerson, D. (1997). Guidelines for diagnosis and management of osteoporosis. The European Foundation for Osteoporosis and Disease: Osteoporosis Int ;7 (4):390-406.

Katzman, D.K., Bachrach, L.K., Carter, D.R, Marcus, R. (1991). Clinical and anthropometric correlates of bone mineral acquisition in healthy adolescent introduction: J din Endocrinol Metab. 73: s, 1332-1339

Kokino, S., Birtane, M., Özdemir, F. (2000). Kalsiyum Metabolizması: Osteoporozda Tanı ve Tedavi. S,45-56

Liu, M., Tsuji, T., Higuchi, Y., Domen, K., Tsujiuchi, K., Chino, N.(1999). Osteoporosis in hemiplegic stroke patients as studied with Dual X-Ray Absorptiometry: Arch Phys Rehab; 80:1219-26. Med

Madsen, K.L., Adams, WC. & Van Loan, MD. (1998). Effects of physical activity, body weight and composition, and muscular strengthon bone density in young women: Med Sci Sports Exerc. 30: 114 – 120.

Melton, LJ., III, Chrischilles, EA., Cooper, C., Lane, AW., Riggs, BL. (1992). Perspective. How many women haveosteoporosis? J.Bone Miner.Res. 7, s 1005-1010

Nas, K., Çevik, R. (2000). Osteoporozda Risk Faktörleri. Osteoporozda Tanı ve Tedavi: s, 70- 90

Özen, A.O., Berber, M., Şen, N., Sarıçoban, H.E., Büyükgebiz, B. (2007). Prepubertal ve Pubertal Dönemdeki Çocukların Ultrasonometrik Kemik Koğunluğunun Ölçülmesi ve Bunu Belirleyen Faktörlerin Değerlendirilmesi: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 50(4): 231- 235

Piper, BA., Galswarthy, TD., Backman, RS. (1995). Diagnosis and management of Contemporary Internal Medicine. (Hospital of Special surgery New osteoporozis: York City)

Recker, R.R. (1992). Embryology, Anatomy and Microstructure of Bone. Disordes of Bone and Mineral Metabolism. Raven Pres, Ltd. s, 219-239

Riggs, Bl., Melton, LJ. (1992). The prevention and treatment of osteoporosis: The New England Journal of Medicine, 337 (9): 620-627

Rutherford, O.M. (1997). Bone density and physical activity: Proceedings of the Nutrition society. 56: s,967-975.

Sivrikaya, A.H. (2000). Erkek ve Bayan Sporcularda Farklı Spor Branşlarının Kemik Mineral Yoğunluğu Üzerine Etkileri: Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fizyoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Erzurum

Topçu, M. (1997). 2 – 16 yaş arası sağlıklı çocuklarda kemik mineral yoğunluğunun değerlendirilmesi. Yayınlanmamış aile hekimliği uzmanlık tezi. Sağlık Bakanlığı Ankara Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği. Ankara.

Tüzün, F. (2003). Osteoporoza Genel Bakış. Editör: Tüzün, F. Kemik Eklem Dekadında Osteoperoz ve Kemik Kalitesi. İstanbul, s: 9 – 10.

Tüzün, F., Akarırmak, Ü., Dinç, A. (2002). Egzersizlerin osteoporozdan korunma ve tedavideki yeri: Tüzün F, Akarırmak Ü (edt). Kemik ve Eklem Dekadında Osteoporoz, İstanbul, s: 174-178. Aventis,

Virvidakis, K., Georgiou, E., Korkotisidis, A., Ntalles, K. et al. (1990). Bone mineral content of junior competitive weight-lifters: Int J Sports Med; 11: 244-246.

Whedon, G.D. (1984). Disuse osteoporosis. Calcified Tissue International. 36, s,146-150.

Yigit, G. (2003). Kemik Döngüsü ve Kemigin Dinamizmi: Editör: Tüzün, F. Kemik Eklem Dekadında Osteoperoz ve Kemik Kalitesi. İstanbul.